Jeszcze kilka lat temu grzyby funkcjonalne były kojarzone głównie z medycyną naturalną albo niszowymi sklepami oferującymi suplementy diety. Dziś produkty zawierające reishi, chagę, cordyceps czy soplówkę jeżowatą pojawiają się nie tylko w sklepach specjalistycznych, ale również w drogeriach, aptekach i popularnych sklepach internetowych.
Rynek grzybów funkcjonalnych rozwija się obecnie wyjątkowo dynamicznie. Coraz więcej osób sięga po suplementy zawierające ekstrakty z grzybów adaptogennych, szukając naturalnego wsparcia dla odporności, koncentracji czy regeneracji organizmu. Duże znaczenie ma także rosnące zainteresowanie zdrowym stylem życia, suplementacją oraz produktami kojarzonymi z szeroko rozumianym wellness.
Jednocześnie rynek suplementów diety bardzo mocno się profesjonalizuje. Jeszcze niedawno produkty z grzybami funkcjonalnymi były traktowane bardziej jako ciekawostka. Dziś coraz częściej mówi się o standaryzacji ekstraktów, jakości surowca oraz zawartości konkretnych związków bioaktywnych.
Czym są grzyby funkcjonalne?
Określenie „functional mushrooms” odnosi się do grupy grzybów wykorzystywanych nie tylko jako żywność, ale również jako składniki suplementów diety oraz produktów wspierających codzienne funkcjonowanie organizmu.
Najczęściej do tej grupy zalicza się:
- reishi,
- chagę,
- cordyceps,
- soplówkę jeżowatą,
- shiitake.
Wiele z tych grzybów od dawna występowało w tradycyjnej medycynie chińskiej oraz kuchni azjatyckiej. Współczesny wzrost zainteresowania wynika jednak głównie z rozwoju rynku suplementów i rosnącej popularności naturalnych składników wspierających organizm.
Duże znaczenie mają również badania dotyczące związków bioaktywnych obecnych w grzybach funkcjonalnych, takich jak polisacharydy, beta glukany, triterpenoidy czy ergosterol.
Dlaczego konsumenci coraz częściej sięgają po grzyby adaptogenne?
Rosnące zainteresowanie grzybami funkcjonalnymi trudno oddzielić od zmian stylu życia. Coraz więcej osób mówi dziś o zmęczeniu psychicznym, problemach z koncentracją, jakości snu czy radzeniu sobie ze stresem.
W praktyce konsumenci coraz częściej szukają produktów opartych na naturalnych składnikach, które mogą wspomagać organizm podczas intensywnej pracy, przeciążenia czy osłabienia odporności.
To właśnie dlatego dużą popularność zdobyły grzyby adaptogenne kojarzone ze wsparciem organizmu w walce ze stresem oraz utrzymaniem równowagi organizmu.
Najczęściej konsumenci zwracają uwagę na:
- wsparcie układu odpornościowego,
- koncentrację i funkcje poznawcze,
- jakość snu,
- odporność na bodźce stresowe,
- regenerację organizmu,
- zdrowie mózgu,
- stabilność energetyczną organizmu.
Dużo mówi się również o wpływie wybranych składników na poziom kortyzolu, czyli hormonu stresu, choć warto pamiętać, że wiele badań nadal jest rozwijanych.
Reishi, chaga i soplówka – czym różnią się najpopularniejsze grzyby?
Mimo że grzyby funkcjonalne często trafiają do jednej kategorii, każdy z nich jest kojarzony z nieco innymi właściwościami i zastosowaniami.
Reishi najczęściej pojawia się w kontekście odporności, regeneracji oraz wsparcia organizmu podczas przewlekłego stresu. W publikacjach dotyczących Ganoderma lucidum regularnie pojawiają się tematy związane z triterpenoidami oraz działaniem przeciwzapalnym.
Chaga zawiera wysoką koncentrację związków bioaktywnych i bardzo często określana jest jako silny antyoksydant. W suplementacji ekstrakt chaga bywa kojarzony ze wsparciem dla odporności oraz ochroną komórek przed stresem oksydacyjnym.
Z kolei soplówka jeżowata, czyli Hericium erinaceus, najczęściej pojawia się w kontekście koncentracji, funkcji poznawczych oraz układu nerwowego. Duże zainteresowanie budzą między innymi hericenony oraz potencjalny wpływ wybranych związków na NGF, czyli czynnik wzrostu nerwów.
Coraz większą popularność zdobywa także cordyceps. Wiele osób sięga po suplementy zawierające ekstrakt cordycepsu w kontekście wydolności organizmu, metabolizmu oraz regeneracji po wysiłku.
Dlaczego jakość ekstraktu ma coraz większe znaczenie?
Wraz z rozwojem rynku konsumenci zaczęli zwracać większą uwagę nie tylko na samą nazwę grzyba, ale również na jakość ekstraktu oraz sposób produkcji suplementu.
Jeszcze kilka lat temu wiele produktów ograniczało się do ogólnych opisów marketingowych. Dziś coraz częściej można znaleźć informacje dotyczące:
- standaryzacji ekstraktu,
- zawartości polisacharydów i beta glukanów,
- wykorzystania owocnika lub grzybni,
- metody ekstrakcji,
- stężenia składników aktywnych.
Ma to duże znaczenie, ponieważ rynek suplementów bywa bardzo zróżnicowany. Dwa produkty zawierające ten sam grzyb mogą znacząco różnić się jakością oraz poziomem koncentracji składników aktywnych.
Coraz popularniejsze stają się także ekstrakty w formie proszku dodawane między innymi do kawy, napojów czy produktów spożywczych związanych z codzienną suplementacją.
Grzyby funkcjonalne a mikrobiom i odporność
W ostatnich latach coraz więcej mówi się również o wpływie wybranych grzybów funkcjonalnych na mikrobiotę jelitową oraz układ odpornościowy.
Część badań analizuje właściwości prebiotyczne wybranych związków obecnych w grzybach oraz ich potencjalny wpływ na mikrobiom jelitowy. To jeden z powodów, dla których suplementy zawierające reishi, chagę czy soplówkę coraz częściej pojawiają się w produktach związanych z codziennym wsparciem odporności.
W praktyce konsumenci coraz częściej postrzegają grzyby funkcjonalne nie jako chwilowy trend, ale jako element szerszego podejścia do zdrowego stylu życia i profilaktyki zdrowotnej.
Dlaczego rynek functional mushrooms nadal będzie rosnąć?
Wiele wskazuje na to, że rynek grzybów funkcjonalnych nadal będzie rozwijał się bardzo dynamicznie. W przeciwieństwie do wielu krótkotrwałych trendów produkty tego typu znajdują zastosowanie w kilku różnych obszarach jednocześnie – suplementacji, produktach spożywczych, rynku wellness oraz żywności wspierającej codzienne funkcjonowanie organizmu.
Duże znaczenie ma również rosnąca świadomość konsumentów. Coraz więcej osób zwraca uwagę na skład suplementów, pochodzenie surowca oraz realne działanie produktów, a nie wyłącznie marketingowe hasła.
Można się więc spodziewać, że w kolejnych latach producenci będą coraz mocniej konkurować nie tylko nazwą grzyba, ale przede wszystkim jakością ekstraktu, standaryzacją składników aktywnych oraz transparentnością całego procesu produkcji.
